يحيى دولت آبادى
42
حيات يحيى ( فارسى )
و ميرزا جهانگير خان صور اسرافيل شهداى راه آزادى بميان آورده روان آنها و ديگر شهداى وطن را شاد نموده نطق او بسى مستحسن واقع ميگردد بعد از آن مسيو قريپت فرانسوى از جانب اروپائيان آزاديخواه نطق مفصل مهيجى ايراد نموده حاصلش همراهى آزاديخواهان اروپا با ايران و ايرانيانست در استرداد اساس آزادى آنها و شرحى نيز از غيرتمندى فرانسويان بيان مىكند در احقاق حقوق مشروعه ملت خود اضافه مينمايد كه اگر ايرانيان بخواهند حق مغصوب خود را استرداد نمايند بايد همان كار را كه ملت فرانسه با مركز استبداد خود كرد بكنند تا به مقصود برسند . بعد از آن پرنس صباح الدين نتيجه مجلس را كه اتحاد ملل خاصه ملل اسلامى در حفظ استقلال ايران و اعاده مشروطيت و افتتاح مجلس ملى است نقل كرده مجلس را خاتمه ميدهد . و اما اخبار ايران و دربار باغشاه در اين ايام غير از تبريز كه آزادانه ميگويند و مينويسند و ميكنند آنچه ميخواهند در باقى ولايات ايران سر و صدائى نيست در تهران در بيست و سيم شعبان كه آخر وعده سه ماه شاه براى افتتاح مجلس بوده چون بوعده وفا نميشود هيجانى در ملت ظاهر گشته يكى دو ساعت بازار را ديرتر باز مينمايند ولى دولتيان جلوگيرى نموده بعضى از سردستهها را گرفته حبس و زنجير مينمايند و بعضى از تجار محافظهكار بحمايت دولت مردم را آرام نموده بازار باز مىشود و وعده نوزدهم شوال براى افتتاح مجلس داده مىشود دستخط شاه خطاب بمشير السلطنه صادر ميگردد مردم مشغول انتخاب شوند نوزدهم شوال مجلس دائر مىشود فقط مردم آذربايجان تا دست از شرارت برندارند حق انتخاب نمودن نماينده را نخواهند داشت مقصود از صدور اين دستخط اين بوده كه ماه رمضان را چون موقع اجتماعات و در مخاطره هيجان عمومى است سلامت و به آرامى بگذرانند تا بعد چه پيش آيد . و بايد دانست نقشه مركز استبداد كه بدست روسها و ايرانيان روسمآب كشيده مىشود اين است كه از روز برهم زدن مجلس چه در تهران و چه در ساير ولايات بهروسيله باشد بتوسط مستبدين مخصوصا روحانىنمايان بىدين بمردم القاء مىشود كه روز وعده افتتاح مجلس كه حكم شاه بتجديد انتخابات نشر مىشود جمعيتى جمع